Afstevenen op een burn-out… en toch blijven zitten

///Afstevenen op een burn-out… en toch blijven zitten

Afstevenen op een burn-out… en toch blijven zitten

Eén op de drie werkende Vlamingen geeft aan dat zijn job hem eigenlijk niet zo lekker zit en toch is slechts 7,5 procent actief op zoek naar iets anders. Hoe komt het dat we zelfs al zijn we op weg naar een burn-out zo passief blijven toekijken? 

Hebt u momenteel een burn-out? Die vraag legden we in april voor aan 2.000 werkende Vlamingen. 8,1 procent antwoordde positief. Aan de groep die nee zei, vroegen we vervolgens hoe groot ze de kans achten er ooit een te krijgen. Vier op de tien (43,8%) schatten dat risico eerder gering in, één op de acht (12,5 procent) eerder hoog.

Lode Godderis – dokter, hoogleraar aan de KULeuven en onderzoekshoofd bij de arbeidsgeneeskundige dienstverlener IDEWE – is niet verrast door die cijfers, want vaak komt hij in zijn eigen studies op vergelijkbare aantallen uit. Toch zal je hem niet zo gauw op grote uitspraken betrappen. Zeggen dat burn-out in deze tijden meer voorkomt en dat de werkdruk in de bedrijven alsmaar toeneemt – wat velen beweren –, doet hij bijvoorbeeld niet. “Omdat het gewoon moeilijk te meten is. Werkdruk is iets subjectiefs. Wat ik als hoge werkdruk ervaar, vind jij kinderspel. En verder is er veel verwarring over het gebruik van de term burn-out. Het grote publiek benoemt bijna alle psychische aandoeningen – van emotionele uitputting tot depressie – met die term, waardoor de ziekte als vanzelf alomtegenwoordig lijkt.” Waar Godderis wel van overtuigd is dat mentale problemen, mede dankzij het ‘containerbegrip’, meer op de voorgrond zijn gekomen en bespreekbaarder zijn geworden. En dat is sowieso goed nieuws.

De studie van Vacature en iVox legt ook bloot waar het bij een burn-out precies fout loopt. Zo duiken er meer mentale klachten op bij wie geen interessante toekomstperspectieven ziet, zijn werk niet nuttig vindt, weinig waardering krijgt van zijn baas en zijn collega’s en/of werk doet dat niet in de lijn van zijn talent of zijn interesse ligt. Opvallend is dat er zowel aandachtspunten voor de werkgever als voor de werknemer zijn.

De resultaten sterken Lode Godderis in zijn overtuiging dat een goeie job-person-fit essentieel is om een burn-out te voorkomen. “Ik denk dat we nog te statisch over onze carrières denken. Je begint in een job en dan lijkt het logisch dat je daarin verder gaat, ook al past dat na verloop van tijd niet meer bij je. Jobs evolueren, maar mensen ook. Ze ontwikkelen gedurende hun leven nieuwe passies en vaardigheden, waardoor de fit met de job kan verminderen.” Daarom moedigt hij alle werknemers en hun leidinggevenden aan om enkele keren per jaar stil te staan bij hun interesses en competenties en de vraag of deze nog wel bij hun job aansluiten. “Burn-out is een energieprobleem. Zolang je overwegend bezig bent met taken die je energie geven, zit je veilig. Maar dat evolueert dus wel. Wat je vandaag vleugels geeft, kan je morgen als een last ervaren. Het is goed om daarover regelmatig met je werkgever in dialoog te gaan, tijdens het functioneringsgesprek bijvoorbeeld.”

En wat dan als de fit er niet meer voldoende is en er eventueel zelfs een burn-out om de hoek loert? Is het dan tijd om naar een andere job uit te kijken? Onze enquête laat alvast zien dat dat niet de oplossing is waar de meeste werknemers naar grijpen. Slechts 7,5 procent geeft aan actief naar een andere baan uit te kijken. Als je weet dat ongeveer een op de drie niet lekker in zijn vel zit op het werk (lees: stress ervaart en veel mentale en fysieke klachten heeft), dan is dat weinig.

En toch is dat niet zo onlogisch. Om van job te veranderen, moet je immers sterk genoeg in je schoenen staan. Je hebt energie nodig om je in een onzeker verhaal te storten. En het is net dat wat mensen met een burn-out niet hebben. Hun tank is leeg. Bovendien is van job veranderen niet altijd de beste oplossing. Of tenminste, het is niet waar loopbaanbegeleiding per se toe leidt, weet loopbaancoach Marieke Genard (Werk met Zin): “Veel vaker mondt het uit in gesprekken met de leidinggevende en in verbeterde omstandigheden op de vloer. Kleine ingrepen kunnen al een wezenlijk verschil maken.”


 

“Terugkeer na burn-out mogelijk na 3 maanden”

Onderzoek na onderzoek bevestigt het: hoe langer een werknemer afwezig is door ziekte, hoe geringer de kans dat ie nog naar zijn werkgever zal terugkeren. Dat is bij rugproblemen en andere fysieke klachten zo, maar ook bij psychische aandoeningen zoals burn-out. Nu blijven werknemers met mentale problemen vaak maandenlang weg, soms zelfs langer dan een jaar. “En dat is allesbehalve bevorderlijk voor het herstel van de werknemer”, vindt professor Lode Godderis. “De spontane reflex is dat je mensen met een burn-out met rust moet laten. Maar de waarheid is dat dat niet helpt. Burn-out gaat niet weg zonder actieve therapie. Ten laatste na drie à vier weken thuis zou daarmee begonnen moeten worden.”

Idealiter komt ook de terugkeer naar het werk al in een vroeg stadium – na zes à acht weken ziekteverlof – ter sprake. Niet om mensen dan al meteen terug te sturen, wel om gerichter aan de motivatie te kunnen werken en de ondersteuningsbehoefte van de medewerker te detecteren. Waar loopt het voor hem fout op de werkvloer? Welke aanpassingen zouden hem helpen? “De bedrijfsarts mag daarin wat mij betreft een prominentere rol spelen”, zegt Godderis. “Aangezien burn-out per definitie een werkgerelateerd probleem is en de bedrijfsarts de werksituatie het best kent, is het logisch om hem te betrekken. Bovendien weten we uit onderzoek dat naast psychologische ondersteuning aanpassingen op de werkvloer essentieel zijn voor een geslaagde terugkeer. De bedrijfsarts is uitstekend geplaatst om daarmee bezig te zijn. Daarom hoop ik dat er in de toekomst sneller naar hem wordt doorverwezen.” Met het traject dat Godderis voor ogen heeft, zou het uiteindelijk mogelijk moeten zijn om werknemers na drie maanden afwezigheid de stap terug te laten zetten, mét een beperkte kans op herval.

Artikel verschenen in Vacature Magazine van 10 juni 2017

2018-03-02T09:39:06+00:00 10/06/17|Categories: Vacature|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Afstevenen op een burn-out… en toch blijven zitten